Specjalista Napędów Przemysłowych MaratInżynier mechanik z 25-letnim doświadczeniem
Kompletny przewodnik: łożyska ślizgowe DU/PAP vs kulkowe, tabela przeliczeniowa długości pasków klinowych (Li→Ld→La), koła zębate łańcuchowe 08B-1/16B-1. Dobór, parametry, zastosowanie w CNC i przenośnikach.
Łożyska ślizgowe – charakterystyka i tabela wymiarowa
Łożyska ślizgowe (tuleje DU, PAP, iglidur®) pracują bez kulek – metal/PTFE na stalowym podłożu. Zalety: tłumią drgania (lepsze niż kulkowe), ciche, odporne na pył/korozję, bezobsługowe do 10 lat. Wady: wyższe tarcie (μ=0.05-0.15), nośność niższa przy wysokich obrotach.
Stosowane w: prasy hydrauliczne, podnośniki, wentylatory, gdzie n < 5 m/s i obciążenia uderzeniowe. Granica PV = p·v ≤ 1.8 MPa·m/s (p-ciśnienie, v-prędkość).
| Typ | d mm | D mm | B mm | p max MPa | v max m/s | Materiał |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DU 1010 | 10 | 12 | 10 | 40 | 5 | PTFE/Brąz |
| DU 1212 | 12 | 14 | 12 | 40 | 5 | PTFE/Brąz |
| PAP 2025 | 20 | 23 | 25 | 50 | 2.5 | 3-warstwowe |
| PAP 2535 | 25 | 28 | 35 | 50 | 2.5 | 3-warstwowe |
| iglidur G | 20 | 23 | 20 | 35 | 1.1 | Polimer |
Tabela długości pasków klinowych – przelicznik Li/Ld/La
Mierzysz pasek klinowy? Użyj tabeli przeliczeniowej: Li (wewnętrzna) → Ld (podziałowa) → La (zewnętrzna). Dokładność ±2 mm. Profile A/B/SPA/SPB. Sprawdź https://e-marat.pl/kategoria/lozyska/lozyska-slizgowe.
| Profil | Li → Ld mm | Ld → La mm | Li → La mm | Przykłady |
|---|---|---|---|---|
| A/SPA | +43 | +27 | +70 | Li=1000 → La=1070 |
| B/SPB | +54 | +32 | +86 | Li=1250 → La=1336 |
| C | +67 | +38 | +105 | Li=1600 → La=1705 |
| 3V | +38 | +22 | +60 | Li=900 → La=960 |
| 5V | +68 | +37 | +105 | Li=1400 → La=1505 |
Przykład praktyczny: Zmierzysz pasek A Li=1320 mm? Ld=1320+43=1363 mm (katalog), La=1363+27=1390 mm.
Koła zębate łańcuchowe – tabela standardowa
Koła łańcuchowe 08B-1 (p=12.7 mm), 10B-1 (p=15.875 mm), 16B-1 (p=25.4 mm). Liczba zębów z=17-95 (nieparzysta). Materiał C45/stal hartowana.
| Łańcuch | p mm | z min | z max | Średnica koła d1 z=25 | Moc kW@1500rpm |
|---|---|---|---|---|---|
| 08B-1 | 12.7 | 17 | 76 | 103 mm | 5.5 |
| 10B-1 | 15.875 | 19 | 95 | 130 mm | 9 |
| 12B-1 | 19.05 | 21 | 95 | 155 mm | 15 |
| 16B-1 | 25.4 | 23 | 95 | 208 mm | 30 |
Dobór komponentów – praktyczne wskazówki
- Łożyska ślizgowe: PV ≤1.8 MPa·m/s. Smarowanie olejem przy v>2 m/s.
- Paski klinowe: i=2-8, kąt osprzętu 40°. Wymiana co 2-5 lat.
- Koła łańcuchowe: Luźne ogniwo co 500h. Smar SAE 30.
- Montaż: Tuleje wcisk 0.1-0.2 mm, koła na klinie 6×6 mm.
FAQ – łożyska ślizgowe i napędy
Kiedy łożysko ślizgowe zamiast kulkowe?
Przy wstrząsach, pyłkach, wodzie. Tłumią wibracje 5x lepiej, ale tarcie wyższe o 20%.
Jak mierzyć długość paska klinowego?
Li wewnętrzna + poprawka z tabeli (A:+43 mm). Katalog podaje Ld podziałową.
Ile zębów w kole łańcuchowym?
Nieparzyste: 17,19,21 dla 08B-1. Moc max przy z=38-57.
Smarowanie łożysk ślizgowych?
Oleje ISO VG 32-68 lub smary litowe. Bezobsługowe DU do 5000h.